فارغ التحصیل مدرسه عالی قضاوت و طلبه سطح سه حوزه علمیه قم
چکیده
اکـراه از جملـه عواملی اسـت که بـر اراده و قدرت تصمیم گیری آزاد انسـان اثر منفی می گذارد و مانـع تحقـق رفتار رضایت مندانه می شـود. اثر اکراه به گونه ای اسـت که احکام تکلیفی و وضعی مترتـب بـر رفتـار مکـرَه را می توان مرتفـع کرد. البتـه تحقق اکـراه در قتل پذیرفته نیسـت؛ چون مشـهور فقهـا ارتـکاب قتل بـه دلیل اکـراه دیگری را حتـی با تهدید بـه قتل جایـز نمی دانند. این نظریه با تمسـک به عمومات باب قصاص و اسـتدلال به اطلاق صحیحه زراره، مکرَه را محکوم بـه قصـاص می کنـد. در مقابـل، آیـت الله خویی در نظریه مشـهور مناقشـه کـرده، بـا وارد کردن ایـن مسـئله در بـاب تزاحـم، ارتکاب قتل توسـط مکرَه را در صورت تخییر جایز دانسـته اسـت و با اسـتدلال بـه هـدر نرفتن خون مسـلم، او را به پرداخـت دیه محکوم می کند. در این نوشـتار، بعد از نقـد نظریـه آیـت الله خویی(ره) ، قول مشـهور مبنی بر قصاص مکرَه پذیرفته شـده اسـت.