مجله فقهی - حقوقی رسائل

مجله فقهی - حقوقی رسائل

بررسی ادله و آثار مسئولیت پزشک در فقه امامیه

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده
دانش پژوه مرکز آموزش های تخصصی فقه و طلبۀ سطح سه حوزۀ علمیۀ قم
چکیده
بررسی ادلّه فقهی میزان و آثار مسئولیت ناشی از اقدامات پزشک با توجه به شیوع و مورد ابتلا بودن آن مدنظر فقیهان قرار گرفته است. فقیهان شیعه بر مسئول بودن پزشک جاهل مقصر که در کار خود تخصص لازم را ندارد یا در طبابت کوتاهی کرده و پزشکی که با وجود داشتن تخصص کافی، برای درمان اجازه نداشته است، اتفاق نظر دارند. اختلاف در جایی است که در نتیجه اقدام پزشک ماهر و مأذون از بیمار یا اولیای او بدون آن‌که پزشک تقصیر و خطایی کرده باشد، بیمار دچار نقص عضو یا مرگ شود. در این فرض، مشهور فقیهان با استناد به روایات، اجماع و قواعد فقهی نظیر قاعده اتلاف، پزشک را مسئول و ضامن دانسته و به جبران خسارت از مال خود او حکم کرده‌اند. در مقابل، برخی از فقیهان با استناد به اصل برائت، اذن بیمار، قاعده احسان و عسر و حرج به مسئول نبودن پزشک حکم کرده‌اند. در این مقاله ضمن بررسی ادلّه هر قول و بررسی صورت‌های مباشرت و تسبیب، در نهایت، نظر مشهور ترجیح داده شده است.
کلیدواژه‌ها